Ռինդի կենցաղը. Անցյալի «քուրսուց» մինչև ներկայի արևային էներգիա

Ռինդի կենցաղի պատմությունը հիշեցնում է մի կամուրջ, որը միացնում է հնամենի սովորույթներն ու ժամանակակից քաղաքակրթությունը: Ինչպես ողջ Վայոց ձորում, այնպես էլ այստեղ, մեր նախնիների ապրուստը եղել է տքնաջան, բայց լի իմաստությամբ և բնության հետ ներդաշնակությամբ:

Հին գյուղի կյանքը. թոնիր, քուրսի և երդիկ

Հին Ռինդում կյանքը կենտրոնացած էր ցեխաշեն, խոնարհ հյուղակներում, որոնցից այսօր պահպանվել են միայն մեկ-երկուսը՝ որպես անցյալի լուռ վկաներ: Այդ ժամանակների կենցաղի սիրտն ու հոգին թոնիրն էր: Այն միայն լավաշ թխելու համար չէր. թոնրի վրա պատրաստվում էր ճաշը, տաքացվում էր ջուրը, իսկ ձմռանը այն դառնում էր տան միակ ջերմության աղբյուրը:

Ձմռան ցրտերին թոնրի վրա դրվում էր քուրսին՝ քառակուսի, ցածրադիր փայտե թախտը, որը ծածկվում էր հաստ վերմակներով ու կարպետներով: Ընտանիքի անդամները նստում էին քուրսու շուրջ՝ ոտքերը մտցնելով տաք վերմակի տակ: Այստեղ էին ճաշում, քնում և անցկացնում երկար ձմեռային երեկոները: Տանիքին բացված երդիկը միակ լուսամուտն էր, որը և՛ լուսավորում էր խրճիթի մութ անկյունները, և՛ հեռացնում թոնրի ծուխը:

Հացատան գույքն ու ավանդույթները

Հացատունն ուներ իր խորհրդավոր իրերը.

• Ալյուրի ուքագը. պատի անկյունում դրված այս տարայի մեջ երբեմն հիվանդի համար «գաղտնի» խնձորներ էին պահվում:
• Տատիկի սնդուկը. երեխաների համար ամենաձգող իրը, որտեղ փականքի տակ պահվում էին թանկարժեք քաղցրավենիքները՝ հանվելով միայն խիստ անհրաժեշտության դեպքում:
• Խնոցին. հացատան ամենակարևոր պարագաներից մեկը: Այն ամրացվում էր առաստաղի գերանից կախված թոկին: Խնոցի հարելով ստանում էին կարագ և թան, որից էլ պատրաստվում էին ավանդական սպասն ու շորվան:

Հյուրերի համար նախատեսված էր առանձին հյուրասենյակ, որտեղ միշտ պատրաստ սպասում էին ձեռագործ կարպետներով ու գորգերով զարդարված մահճակալները:

Կարպետագործություն և աշխատանքային առօրյա

Ռինդում կարպետագործությունն ունի հին արմատներ: Կարպետները գործում էին բամբակյա կամ բրդյա թելերով, իսկ հատակին փռում էին գյուղացիների պատրաստած բրդե թաղիքները: Ցավոք, վերջին տարիներին այս արհեստը աստիճանաբար մոռացության է մատնվում:

Տղամարդկանց համար օրվա աշխատանքից հետո հավաքատեղին գյուղամեջն էր: Մշակութային ժամանցը սահմանափակ էր. ով հնարավորություն ուներ՝ կինո էր գնում, մյուսները հավաքվում էին ակումբում:

Նոր Ռինդ. Ժամանակակից քաղաքակրթության շունչը

Կենցաղի կտրուկ փոփոխությունը սկսվեց նոր գյուղ տեղափոխվելով: Նոր Ռինդն ունի հստակ ու բարեկարգ հատակագիծ՝ լայն փողոցներով ու խաչմերուկներով: Գյուղի տների մեծ մասը երկհարկանի քարաշեն կառույցներ են:

• Առաջին հարկը նախկինում ծառայել է որպես ամառային խոհանոց և մթերքների պահոց, որտեղ ամբարվել են տարվա բարիքները՝ գինին, օղին, չրերն ու ալյուրը: Այսօր այդ տարածքները վերակառուցվում են՝ վերածվելով հարմարավետ ու ժամանակակից հյուրասենյակների:
• Երկրորդ հարկը նախատեսված է հիմնական ննջասենյակների և ընդարձակ հյուրասենյակի համար:

Այսօր Ռինդը ժամանակակից, «խելացի» լուծումներով ապրող համայնք է: Չնայած բնական գազի բացակայությանը, գյուղացիները հմտորեն համատեղում են ավանդական ջեռուցումը (փայտ, ածուխ) նորագույն տեխնոլոգիաների հետ: Տների տանիքներին այսօր հաճախ կարելի է տեսնել արևային ջրատաքացուցիչներ և ֆոտովոլտային պանելներ:

Գյուղն ապահովված է սառնորակ խմելու ջրով, էլեկտրականությամբ, օպտիկամանրաթելային ինտերնետով և ջրահեռացման համակարգով: Սա մի վայր է, որտեղ հարգում են հին թոնրի ջերմությունը, բայց քայլում են 21-րդ դարի քաղաքակրթությանը համընթաց: