Սպիտակ վանք գյուղատեղի
Սպիտակ վանքը միջնադարյան լքված բնակավայր է, որը պատմականորեն մտել է Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Վայոց ձոր գավառի կազմի մեջ։ Այն տեղակայված է ներկայիս ՀՀ Վայոց ձորի մարզի Ռինդ գյուղի վարչական տարածքի հյուսիսային եզրին՝ ծովի մակարդակից 2060 մետր բարձրության վրա։
Գյուղատեղիի անվանումը և կարգավիճակը պաշտոնապես հաստատվել են ՀՀ Կառավարության 2006 թվականի դեկտեմբերի 21-ի որոշմամբ։ Տարածքն առանձնանում է պատմամշակութային և բնության հուշարձանների առատությամբ։
Ներկայումս Սպիտակ վանքի տարածքը տեղաբնակների կողմից ակտիվորեն օգտագործվում է գյուղատնտեսական նպատակներով։ Բարձրադիր լեռնային գոտին ծառայում է որպես ամառային արոտավայր, ուր սեզոնին տեղացի անասնապահները տեղափոխում են իրենց կենդանիներին։ Տարածքի բնակլիմայական պայմանները բարենպաստ են նաև մեղվաբուծության կազմակերպման համար։
Բացի գյուղատնտեսությունից, գյուղատեղին ունի զբոսաշրջային կարևոր նշանակություն։ Այն հանդիսանում է էկոտուրիզմի և արկածային տուրիզմի հանգույց. այստեղով են անցնում դեպի Քարկատարի լեռնաշղթայի գագաթները տանող արշավային հիմնական երթուղիները։
Սպիտակ վանքի և հարակից լեռնային գոտիներն առանձնանում են հարուստ բուսական և կենդանական աշխարհով։
Տարածքը հատկապես արժեքավոր է հազվագյուտ թռչնատեսակների առկայությամբ։ Այստեղ հանդիպում են Կասպիական ուլար (վայրի հնդկահավ, լատ.՝ Tetraogallus caspius, անգլ.՝ Caspian snowcock) և Կարմրաթև ոսպնուկ (լատ.՝ Rhodopechys sanguineus, անգլ.՝ Crimson-winged finch)։ Այս և այլ էնդեմիկ տեսակների առկայությունը աշխարհի տարբեր երկրներից տարածք է գրավում թռչնադիտարկման (birdwatching) բազմաթիվ սիրահարների։
Տեղանքի բարդ ռելիեֆը՝ հատկապես Քարկատարի և Ցոլասարի ժայռային խորշերն ու քարանձավները, հանդիսանում են արջերի բնական կենսամիջավայր։
Հաշվի առնելով տարածքի կենսաբազմազանության բացառիկ արժեքն ու խոցելիությունը՝ Սպիտակ վանքի և հարակից լեռնային գոտիներում որսը խստիվ արգելվում է։
