Կուրեխենց տոհմի պատմությունը

Կուրեխենց տոհմը Ռինդում հաստատված այն գերդաստանն է, որի արմատները ձգվում են մինչև Հայաստանի հյուսիս՝ Լոռվա Դսեղ գյուղ, և որի ներկայացուցիչները տասնամյակներ շարունակ իրենց ներդրումն են ունեցել ինչպես գյուղի, այնպես էլ համազգային նշանակության գործերում։

Լոռվա «Չոփուրանց» տոհմը և Թումանյանական «Հառաչանքը»
Կուրեխյանների տոհմի հիմնադիրը Հովհաննեսի որդի Կուրեխն (Կյուրեղ) է, սակայն նրանց նախնիները Դսեղում հայտնի են եղել Չոփուրանց տոհմանունով։ Այս անունն անմահացել է հայոց Մեծ բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի կենսագրական և ստեղծագործական նյութերում։

1886 թվականին Լոռի վերադարձած Հովհաննես Թումանյանը ոգեշնչվում է ցարական անարդարությունների դեմ ըմբոստացած Չոփուրի տղաների կերպարով։

Նրանք լեռներում ապաստանած ժողովրդական վրիժառուներ էին, որոնք պայքարում էին անարդարության դեմ՝ սատար կանգնելով չքավոր գյուղացուն։ Չոփուրանց տոհմի այս ազատատենչ ոգին ու դրամատիկ ճակատագիրն էլ դարձան Թումանյանի հայտնի «Հառաչանք» պոեմի գլխավոր ներշնչանքը։

Ճանապարհ դեպի Ռինդ. Դսեղից մինչև Վայոց ձոր
1820-ական թվականներին Չոփուրանց Հովհաննեսը Դսեղից տեղափոխվում է Նախիջևան։ Սակայն տեղանքի սաստիկ շոգը ստիպում է ընտանիքին նոր բնակավայր փնտրել։ Նրանք բարձրանում են Խաչիկ գյուղ, այնուհետև՝ Արենի։ Հենց Արենիում է Հովհաննեսի որդի Կուրեխն ամուսնանում, որից հետո ընտանիքը վերջնականապես հաստատվում է Ռինդում։

Կուրեխն ունեցել է 7 որդի (Հովհաննես, Մկրտիչ, Մանուկ, Առաքել, Ենոք, Եղիա, Վասիլ) և 2 դուստր (Նուբար, Եղնար)։ Հենց այս բազմազավակությամբ է պայմանավորված այն փաստը, որ նույն տոհմի ներկայացուցիչներն այսօր կրում են տարբեր ազգանուններ՝ Մանուկյաններ, Մկրտչյաններ, Հովհաննիսյաններ, Առաքելյաններ և Կուրեխյաններ (Կյուրեղյաններ)։

Տոհմում ավանդաբար եղել են նաև բնական բժշկությամբ՝ հեքիմությամբ զբաղվողներ, ովքեր իրենց գիտելիքներով օգնել ու բուժել են համագյուղացիներին։

Տոհմի նշանավոր ներկայացուցիչները
Կուրեխենց տոհմի շատ ներկայացուցիչներ իրենց գործունեությամբ աչքի են ընկել թե՛ Ռինդում, թե՛ համայնքի սահմաններից դուրս՝ ներկայացնելով տարբեր ոլորտներ.

• Տեր Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյան. Տոհմի ամենանշանավոր ներկայացուցիչն է (Թևոսի որդի Մկրտիչի որդին)։ Սրբազան հայրը տարիներ շարունակ ղեկավարել է Սյունյաց թեմը, իսկ 2010 թվականից հանդիսանում է Վայոց ձորի թեմի առաջնորդը։
• Վասիլ Կյուրեղյան. Աշխարհագրության մասնագետ, մանկավարժ, ով երկար տարիներ աշխատել է Ռինդի միջնակարգ դպրոցում։ Նրա որդին՝ Արամ Կյուրեղյանը, 2005-2006 թվականներին եղել է Ռինդի գյուղապետը։
• Հասմիկ Մելսիկի Մանուկյան. Ռազմիկի թոռը, որը Ռուսաստանի նկարիչների միության անդամ է, Ուրալի ճարտարապետական համալսարանի դոցենտ։
• Սուսաննա Սմբատի Կուրեխյան. Անդրանիկի թոռը, ով հայտնի է իր հզոր և անզուգական վոկալային տվյալներով։

Այսպիսով, Լոռվա Դսեղ գյուղից սկիզբ առած Չոփուրանց տոհմի մի ճյուղը (Կուրեխենց), անցնելով վերաբնակեցման դժվարին ճանապարհով, վերջնական հանգրվան գտավ Ռինդում։ Տասնամյակների ընթացքում տոհմի ներկայացուցիչները ներգրավված են եղել գյուղի հասարակական, կրթական և հոգևոր կյանքում՝ իրենց տեղը զբաղեցնելով Ռինդի բազմաշերտ պատմության մեջ։