Ռինդի ժողովրդագրական պատկերը (1873-1931թթ.)

Ռինդ գյուղի պատմությունն ու զարգացումը լավագույնս արտացոլվում են թվերի մեջ։ Հայտնի վիճակագիր Զավեն Կորկոտյանի «Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)» արժեքավոր աշխատությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնել մեր գյուղի ժողովրդագրական պատկերը մոտ 60-ամյա մի ժամանակահատվածում, որը լի էր թե՛ խաղաղ շինարարությամբ, թե՛ պատերազմական արհավիրքներով։

Կայուն աճի տասնամյակները (1873-1914)

19-րդ դարի երկրորդ կեսին Ռինդը ներկայանում էր որպես զտարյուն հայկական բնակավայր։ 1873 թվականին գյուղն ուներ ընդամենը 228 բնակիչ, սակայն հաջորդ տասնամյակների ընթացքում բնակչության թիվը գրեթե կրկնապատկվեց։

• 1886թ. – 351 հոգի (բոլորը՝ հայ)

• 1897թ. – 426 հոգի (ըստ ցարական Ռուսաստանի առաջին համառուսական մարդահամարի)

• 1904թ. – 460 հոգի

• 1914թ. – 460-506 հոգի (տարբեր աղբյուրների, այդ թվում՝ «Կովկասյան օրացույցի» տվյալներով)

Այս շրջանի տվյալները փաստում են, որ Ռինդը եղել է կայուն զարգացող համայնք, որտեղ բնական աճը նպաստել է գյուղի ընդլայնմանը։

Պատերազմական տարիներ և Մեծ հայրենադարձություն (1916-1922)

Ամենահետաքրքիր և բեկումնային փոփոխությունները տեղի են ունեցել 1916-1922 թվականների միջակայքում։ 1916 թվականին գյուղի բնակչությունը հասնում է 627-ի, իսկ 1919 թվականին գրանցվում է աննախադեպ թիվ՝ 896 բնակիչ։

Բնակչության նման կտրուկ աճը 1919-ին պայմանավորված էր ոչ միայն բնական ծնելիությամբ, այլև Հայոց ցեղասպանությունից մազապուրծ եղած և Վայոց ձորում ապաստանած գաղթականների մեծ ներհոսքով։ Սակայն հաջորդող տարիների պատերազմները, սովն ու հիվանդությունները իրենց հետքն են թողել. 1922 թվականին բնակչության թիվը նվազում է մինչև 717 հոգի։

Խորհրդային շրջանի մեկնարկը և վերականգնումը

1920-ականների կեսերից, խաղաղության հաստատմանը զուգընթաց, Ռինդը նորից սկսում է բազմամարդ դառնալ։

• 1926թ. – 776 հոգի

• 1931թ. – 914 հոգի

1931 թվականի տվյալներով Ռինդը արդեն մոտենում էր հազար հոգանոց շեմին՝ շարունակելով մնալ բացառապես հայաբնակ գյուղ։

Ամփոփիչ աղյուսակ. Ռինդի բնակչությունը ըստ տարեթվերի

Այս թվերը պարզ վիճակագրություն չեն. դրանց հետևում մեր պապերի ու տատերի պատմությունն է, նրանց կյանքն ու պայքարը հանուն Ռինդի հարատևման։ Այս տվյալները ևս մեկ անգամ ապացուցում են, որ Ռինդը դարեր շարունակ եղել է Վայոց ձորի ամենակենսունակ և հայաշատ օջախներից մեկը։