Ռինդ անվան ստուգաբանությունը

Վերջին շրջանում շատերն են հետաքրքրվում «Ռինդ» բառի ստուգաբանությամբ, ավելի կոնկրետ՝ մեր սիրելի գյուղի անվան ծագմամբ ու իմաստով։ Որոշեցինք այս հարցին մանրամասն անդրադառնալ և ներկայացնել հավաստի աղբյուրների վրա հիմնված պատասխաններ։

Մի բան ակնհայտ է. «Ռինդ» անունն իր մեջ կրում է խորը և դրական իմաստներ, որոնք հարյուրամյակների միջով հասել են մեզ։

Աղբյուր 1. Ստեփան Մալխասյանցի Հայերեն Բացատրական Բառարանը

Սկսենք հայերենագիտության հիմնասյուներից մեկից՝ ակադեմիկոս Ստեփան Մալխասյանցի չորսհատորյա «Հայերեն Բացատրական Բառարանից»։ Այս հիմնարար աշխատությունը, որը հրատարակվել է 1945 թվականին (մեր դեպքում՝ Հայկական ՍՍՌ Պետական Հրատարակչութիւն, Երեւան, էջ 162), հանդիսանում է հայերենի բառապաշարի անփոխարինելի գանձարան։

Մալխասյանցը բառարանում ներկայացնում է «ռինդ», «ռինտ» և «ըռինտ» բառերի բացատրությունը՝ շեշտելով դրանց իմաստները։ Նշվում է, որ այս բառերը նշանակում են՝ «գեղեցիկ», «սիրուն», «ըռունտ», «գրավիչ», «հպարտության արժանի»։ Այսինքն, ըստ Մալխասյանցի՝ Ռինդ անունը ի սկզբանե կապված է եղել գեղագիտական արժեքների և հպարտության զգացման հետ։

Աղբյուր 2. «Հայրենիք» Ամսագիր, 1935թ.

Մալխասյանցի բառարանին զուգահեռ՝ ուշագրավ տեղեկություններ է պարունակում նաև 1935 թվականի հուլիսին Բոստոնում հրատարակված «Հայրենիք» ամսագրի (թիվ 9, էջ 44) հրապարակումը։ Այստեղ ևս հիշատակվում է «ռինդ» բառը և տրվում է դրա մեկնությունը։

Ամսագիրը հաստատում է Մալխասյանցի մեկնաբանությունները՝ նշելով, որ «Ռինդ» բառն ունի «գեղեցիկ, դրավիչ, հպարտութեան արժանի» իմաստները։ Սա ևս մեկ անգամ ամրապնդում է այն տեսակետը, որ մեր գյուղի անունը մարմնավորում է դրական և վեհ հատկանիշներ։

Ի՞նչ է սա նշանակում մեզ համար

Այս երկու կարևոր աղբյուրների համադրումը թույլ է տալիս եզրակացնել, որ Ռինդ գյուղի անունը պատահական չէ։ Այն հնուց ի վեր կրել է գեղեցիկի, գրավիչի և հպարտության արժանավորի խորհուրդը։ Հնարավոր է՝ գյուղը կոչվել է այդպես՝ ելնելով նրա բնության անզուգական գեղեցկությունից, տեղի բնակիչների առանձնահատուկ հատկանիշներից կամ պարզապես այն պատմական դերից, որը նա խաղացել է։

Այս ստուգաբանությունը մեզ ևս մեկ առիթ է տալիս հպարտանալու մեր գյուղով, նրա պատմությամբ և անունով, որն ինքնին արդեն իսկ արվեստի գործ է։ «Ռինդ» բառը ոչ միայն հնչյունների համադրություն է, այլև հայոց լեզվի խորքում թաքնված մի իմաստ, որը կոչ է անում տեսնել գեղեցիկն ու գնահատել հպարտությունը։